By Mehmet Mustafa doğan
Sırrı Süreyya Önder kimdir
Çocuk yaşta Türkiye İşçi Partisi‘nin kurucularından biri olan babasını kaybeden Sırrı Süreyya Önder (7 Temmuz 1962 – 3 Mayıs 2025), Türk sinemacı, yazar ve siyasetçidir. Adıyaman’da doğmuş, genç yaşta babasını kaybettikten sonra ailesine destek olmak için çeşitli işlerde çalışmıştır. 1980 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne başlamış, ancak aynı yılki askeri darbe sonrası siyasi faaliyetleri nedeniyle 12 yıl hapis cezasına çarptırılmış ve yaklaşık 7 yıl cezaevinde kalmıştır.
Sanat ve Sinema Kariyeri
Önder, 2006 yılında yönettiği ve senaryosunu yazdığı “Beynelmilel” (The International) filmiyle tanınmıştır. Bu film, 1980 darbesi sonrası Adıyaman’da bir müzik grubunun yaşadıklarını konu alır ve 2007 Adana Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Film ödülünü kazanmıştır. Ayrıca “Sis ve Gece”, “Ejder Kapanı”, “Yeraltı” ve “Düğün Dernek” gibi filmlerde oyuncu olarak yer almıştır.
Gazetecilik ve Yazarlık
2010 yılında BirGün gazetesinde köşe yazarlığına başlamış, ardından Radikal ve Özgür Gündem gibi yayın organlarında yazılar kaleme almıştır. Ancak milletvekili seçildikten sonra gazetecilik kariyerine son vermiştir.
🏛 Siyasi Hayatı
2011 genel seçimlerinde Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) desteklediği bağımsız aday olarak İstanbul’dan milletvekili seçilmiş, ardından BDP’ye katılmıştır. 2014 yerel seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı olmuş ve %4,83 oy alarak üçüncü olmuştur. 2015 genel seçimlerinde Ankara’dan milletvekili seçilmiştir.
Önder, 2013 Gezi Parkı protestolarında aktif rol almış ve bu süreçte gaz kapsülüyle yaralanmıştır. Ayrıca, PKK lideri Abdullah Öcalan ile devlet arasındaki çözüm sürecinde HDP heyeti içinde yer almış ve 2015’te Dolmabahçe Mutabakatı’nın kamuoyuna duyurulmasında önemli bir rol oynamıştır. Önder, 2023 genel seçimlerinde DEM Parti listesinden İstanbul Milletvekili olarak yeniden Meclis’e girmiştir.
⚖ Yargı Süreçleri ve Hapis
2013 Newroz kutlamalarında yaptığı bir konuşma nedeniyle “terör propagandası” suçlamasıyla 2018 yılında 3 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmış ve Kocaeli Cezaevi’ne girmiştir. 2019 yılında Anayasa Mahkemesi’nin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermesiyle tahliye edilmiştir.
🕊 Vefatı
Sırrı Süreyya Önder, 15 Nisan 2025’te geçirdiği kalp krizi sonrası İstanbul’da hastaneye kaldırılmış, aort diseksiyonu teşhisiyle ameliyat edilmiş ancak 3 Mayıs 2025’te çoklu organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetmiştir.
📚 Filmografi (Seçme)
– Beynelmilel (2006) – Yönetmen, senarist, oyuncu
– Sis ve Gece (2006) – Oyuncu
– O… Çocukları (2008) – Senarist
– Ejder Kapanı (2009) – Oyuncu
– Yeraltı (2011) – Oyuncu
– F Tipi Film (2012) – Yönetmen
– Düğün Dernek (2013) – Oyuncu
Sırrı Süreyya Önder, Türkiye’de sanat ve siyaseti bir arada yürüten nadir isimlerden biri olarak hafızalarda kalmıştır.
Sırrı Süreyya Önder, İstanbul Florance Nightingale Hastanesi‘nde tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti
